ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΙ ΕΛΕΝΗ 

(Ποίημα) 

Πρώτη δημοσίευσις 21/05/2015  

Διακόσια ἑβδομήντα τέσσαρα, στή Ναϊσόν Μοισίας

ἐγεννήθη ὁ Ἅγιος, τῆς Νοτιοσλαυΐας.

Πατήρ του ὁ Κωνστάντιος, ἀπό τήν Ἰλλυρία

καί μήτηρ του ἡ Ἑλένη, ἀπό τή Βιθυνία.

Ὅταν στή Μικρά Ἀσία, στό Δρέπανο πού πῆγε

τήν Ἑλένη κεῖ σάν εἶδε, γυναῖκα του τήν πῆρε.

Ἦταν ἡ Ἑλένη τότε, εἰκοσιτριῶν ἐτῶν,

μιά Ἑλληνίδα καλλονή, μέ φῶς χριστιανικόν.

Τοῦ Κωνσταντίνου ἔδωσε, ἦθος καί πίστη πρῶτα

καί ἀνδρωθείς προόδευε, μέ τῆς Γραφῆς τά φῶτα.

Καί ὅταν στοῦ Ἀπόλλωνα, ρωτῆσαν τό Μαντεῖο,

κοσμοκράτορα τόν "εἶδε", μέ κάθε μεγαλεῖο.

Χρόνια τήν πίστη τοῦ Χριστοῦ, μέ νόμους θά στηρίξει

καί θρησκεία ἐπίσημη, θά τήν ἀνακηρύξει.

Πεθαίνοντας διάδοχον, τόν κάνει ὁ Κωνστάντιος

μά ὅμως ὁ Γαλέριος, στάθηκε ἐνάντιος.

Καί ὅταν ὁ Μαξέντιος, ἀντίπαλος πού ἦταν,

τίς στρατιές ἐπρόσταξε, καί ἀντιπαραταχθῆκαν.

Ἔξαφνα τό μεσημέρι, εἴδανε στόν οὐρανό:

"Ἐν τούτῳ νίκα", ἔγραφε, εἰς τόν φωτεινό Σταυρό.

Στόν ὕπνο τοὖπε ὁ Χριστός, νά κάνει τό Σταυρό

καί μέ τή βοήθειάν Του, θά νικᾶ κάθε ἐχθρό.

Στόν Τίβερη ἐπνίγηκαν, ὅλοι οἱ ἐχθροί τῆς πίστης

κι ἔγινε Αὐτοκράτορας, ὁλόκληρης τῆς Δύσης.

Ὁ κύριος σάν ἔγινε, τῆς αἰωνίας Πόλης

καί Μονοκράτωρ ἤτανε, τῆς Οἰκουμένης ὅλης.

Ἔστησε σ’ ὅλη τή Ρώμη, πολλούς Τίμιους Σταυρούς

καί Ἐκκλησίες ἔχτισε, καλές γιά χριστιανούς.

Κατήργησε τή Σταύρωση, καί τίς μονομαχίες

νόμους καινούργιους ἔκανε, καί θέσπισε ἀργίες.

Ἐλιγόστεψε τούς φόρους, τόνωσε τούς γεωργούς

καί πατρικά προστάτευε, τούς φτωχούς καί χριστιανούς.

Τῶν φτωχῶν ἀνέλαβε, τό κράτος διατροφή

κι ἔδωσε στούς Ἐπισκόπους, ἀρχή δικαστική.

Ναούς καινούργιους ἔχτισε, τούς πιό μεγαλοπρεπεῖς

μ’ ἕνα ρυθμό ἰσάξιο, ρυθμό Βασιλικῆς.

Στό νόμισμα ἐχάραξε, τόν Ἑλληνικό σταυρό

καί ὅποιος βλαστημοῦσε, νόμον εἶχε αὐστηρό.

Μαγεῖες ἀπαγόρευσε, καθώς καί μαγγανεία

καί ἐκαθιέρωσε, τήν Κυριακή ἀργία.

Ἔβγαλε ἀπ’ τίς φυλακές, πολλούς φυλακισμένους

καί ἄφησε ἐλεύθερους, καί τούς ἐκτοπισμένους.

Μέ ἐντολή του βρέθηκαν, τά λείψανα Μαρτύρων

κι ὅλα ἐνταφιάστηκαν, μετά τιμῶν ἀπείρων.

Τό Νομικό της πρόσωπο, ἐπῆρ’ ἡ Ἐκκλησία,

μέ κράτος τή συνέδεσε, μέ σχέσιν ἰσαξία.

Ὡς Μονοκράτωρ δίκαιος, ἔγραψε ἱστορία

καί ἔχτισε εἰρηνικά, Χριστοῦ τήν Ἐκκλησία.

Τό Διάταγμα πού ἔκανε, τό τοῦ Μεδιολάνου

χτύπημα ἦταν φοβερό, καταστροφή τοῦ πλάνου.

Ἡ Ἐκκλησία μέ αὐτό, εἶχεν αὐτονομία

κι ἀπό κοινοῦ θεσπίστηκε, ἡ ἀνεξιθρησκεία.

Λικίνιος Ἀνατολῆς, σέ πόλεμον πού δόθη

ἀπό Κρίσπον τόν υἱόν του, κεῖ ἐκατατροπώθη.

Ἡ Φαῦστα συκοφάντησε, καί σκότωσε τό γιό του

κι οἱ τύψεις δέν τόν ἄφησαν, μέχρι τό θάνατό του.

Πολύ εἰς τόν Κωνσταντῖνο, δέν ἔπεσε εὐθύνη

ἀβάπτιστος ἁμάρτησε, καί θῦμα εἶχε γίνει.

Ἀνδριάντα τοῦ ἔστησε, γιά νά ἐξιλεωθεῖ

καί συγχώρηση ζητοῦσε, ἀπό Κρίσπο καί Κριτή.

Μέ τή Σύνοδο τήν πρώτη, πού ’γινε στή Νίκαια

ἡ πίστη ἐμπεδόθηκε, ἀληθῶς καί δίκαια.

Στό Σύμβολο ὑψώθηκαν, τῆς Πίστης μας οἱ θέσεις

καί πάνω ἀνιχνεύονται, οἱ διάφορες αἱρέσεις.

Ὁ Ἅγιος Σπυρίδωνας, μέ πίστη κι’ ἁπλότητα

Τριάδος δόγμα ἔδειξε, Χριστοῦ τήν Θεότητα.

Θαῦμα ἕνα μακάριο, καί ἕνα κεραμμίδι

ἔκανε τόν Ἄρειο, στή Σύνοδο σκουπίδι.

Ἄρειος ὁ αἱρετικός, ἐκαταενικήθη

καί ὡς ἀμετανόητος, κεῖ ἀναθεματίσθη.

Στό Πιστεύω ἐθέσπισαν, τά πρῶτα του τά ἄρθρα

καί τῶν εἰδώλων γκρέμισαν, ἐκ θεμελίων κάστρα.

Ἐαρινῆς Ἰσημερίας, τήν πρώτη Κυριακή

μετά ἀπό τῶν Ἑβραίων, Πάσχα νά ἑορτασθεῖ.

Εἶπαν πώς σέ ἕνα μῆνα, τό τριακόσια τριάντα ἕνα

εἴδωλο εἰς τήν Ἀθήνα, δέν ἄφησε κανένα.

Θεάρεστο, γιγάντιο, τῶν χριστιανῶν ἀσπίδα

ἔλαμψε τό Βυζάντιο, μιά χιλιετηρίδα.

Καρχηδόνα γιά νά χτίσει, νά πάρει τά πρωτεῖα

οἱ ἀετοί στόν Βόσπορο, πῆγαν τά ἐργαλεῖα.

Ἔτσι ἔχτισε τήν Πόλη, καί μ’ ὅραμα πού δόθη

στήν Παναγία Βασίλισσα, αὐτή ἀφιερώθη.

Τριακόσιοι δέκα ὀκτώ, τήν εὐλογῆσαν ὅλοι

καί τ’ ὄνομα τοῦ ἱδρυτοῦ, ἐδώσανε στήν Πόλη.

Ἡ δέ Κωνσταντινούπολις, πολυσυζητημένη

καλλονή ἤτανε τῆς γῆς, δαφνοστεφανωμένη.

Ἄρρωστος στή Νικομήδεια, κεῖ ἐξωμολογήθη

ἐκάλεσε κι’ Ἐπίσκοπο, ὅπου καί ἐβαπτίσθη.

Ἡμέρα τῆς Πεντηκοστῆς, εἰκοσιμιά Μαΐου

ψυχήν του ἐπαρέδωσε, στά χέρια τοῦ Κυρίου.

Στ’ ἀνάκτορα τόν ἔψαλλαν, λαός καί Δεσποτάδες

ἐνῶ τριγύρω καίγονταν, καρδιές μέ τίς λαμπάδες.

Ἰσαπόστολος κηρύχθη, Μέγας στήν Ἱστορία,

πού μέ Νόμους προστάτευσε, Χριστοῦ τήν Ἐκκλησία.

Τιμές στίς δύο τίς ψυχές, πού τόν Σταυρό ὑψῶσαν

πού τήν θρησκεία ἔστησαν, καί ἀλυτρώτους σῶσαν.

IΩΑΝΝΗΣ Δ. ΚΟΝΟΜΟΔΗΣ
 (Ποιητής Χριστιανικών Βίων και Ύμνων)

Η ΑΓΙΑ ΕΛΕΝΗ 

Γεννήθηκε στό Δρέπανο, πόλη στή Βιθυνία

Γιάλοβο τό σημερινό, στή Μικρά Ἀσία.

Γεμάτη μέ ἐγκώμια, καί λάμψη Ἑλληνίδας

εἶχε καί τά προνόμια, σπουδαίας δεσποινίδας.

Ὁ Κωνσταντῖνος ὁ Χλωρός, στό Δρέπανο σάν βρέθη

ὅταν αὐτήν ἐγνώρισε, ἀμέσως τή νυμφεύθη.

Μά ὅταν ἐγεννήθηκε, ὁ Μέγας Κωνσταντῖνος

ἕνας τόν ἄλλον Καίσαρα, ἐσκότωνε σάν κτῆνος.

Τότε πού ὁ Κωστάντιος, ὡς Καῖσαρ διορίσθη

ἀπ’ τό Διοκλητιανό, αὐτό τοῦ ἐζητήθη.

Νά πάρει ὡς γυναῖκα του, ζητᾶ τή Θεοδώρα

γιά νά χει μιά ἐγγύηση, κι ἀσφάλεια στή χώρα.

Καί ἡ Ἑλένη δέχτηκε, κάνοντας τή θυσία,

γιά νά μή διασαλεφτοῦνε, ἡ πίστη κι ἡ θρησκεία.

Ἀκούστη ἀπ’ τό γιό της, ὅπως κι ὁ Κωνστάντιος

κανένας εἰς τήν Πίστη μας, δέν εὑρέθ’ ἐνάντιος.

Σ’ Ἁγίους Τόπους ἐκατέβη, κι ὕψιστον εἶχε σκοπό

Χριστοῦ τάφον Του νά εὕρει, καί τόν Τίμιο Σταυρό.

Ἄλλωστε κι ὁ Κωνσταντῖνος, "εἶδε" κάτι θεϊκό

κι ἔστειλε τή Μητέρα του, νά πάει γιά τό Σταυρό.

Μέ στράτευμα ξεκίνησε, γιά τούς Ἁγίους Τόπους

καί δῶρα κεῖ προσέφερε, εἰς τούς φτωχούς ἀνθρώπους.

Τό λόφο εἰς τό Γολγοθά, εἶχαν ἰσοπεδώσει

μέ χώματα καί κοπριά, τόν εἶχαν βεβηλώσει.

Κάποιον μ’ ὄνομα Ἰούδα, ὑπέδειξεν Ἑβραία,

ὅμως καί δῶ τά πράγματα, δέν πήγαιναν ὡραία.

Στήν Ἁγία τό ἀρνήθηκε, καί μέ κανένα τρόπο

ν’ ἀποκαλύψει ἤθελε, τῆς Σταύρωσης τόν τόπο.

Σέ ἕνα ξεροπήγαδο, τόν ἀφήσαν νηστικό

καί τήν ἑβδόμη ἡμέρα, ἔδειξε τό θησαυρό.

Στό μέρος κεῖνο φύτρωνε, πάντοτε βασιλικός,

πού σάν τόν ἐξερίζωναν, ἐγινόταν θαλερός.

Ἡ Ἁγία προσευχήθηκε, καί σάν ἔγινε σεισμός

θυμίαμα ξεχύθηκε, καί ἐφάνη ὁ Σταυρός.

Ταραγμένος ὁ Ἰούδας, βλέποντας τό γεγονός

ἀμέσως ἐβαπτίστηκε, τ’ ὄνομά του Κυριακός.

Μόλις ἐπροσευχήθηκαν, ὅλοι τους μέ μιά καρδιά,

ὁ τόπος ἐφωτίστηκε, ἐφανῆκαν τά καρφιά.

Ὅμως ἀπό τούς τρεῖς σταυρούς, ποιός ἦταν τοῦ Ἰησοῦ;

Ἄγγιγμα σέ πεθαμένη, λύση ἔδωσε αὐτοῦ.

Ὁ Κυριακός ἁγίασε, καί ὅλοι τόν ἐτίμων

καί ἔγινε Ἐπίσκοπος, τῶν Ἱεροσολύμων.

Τ’ ἄγαλμα τῆς Ἀφροδίτης, τό Ἑβραιοστημένο,

μέ τό σεισμό κατέπεσε, κατακομματιασμένο.

Ἡ Ἁγία χτίζει ἐτότε, Ἀναστάσεως Ναόν,

Γεννήσεως εἰς τήν Βηθλέμ, κι ἄλλον εἰς τό ἐλαιῶν.

Μέ διαταγή ἐσχίστηκε, ὁ Σταυρός εἰς τά δύο·

ἕνας γιά Ἱερουσαλήμ, κι ὁ ἄλλος γιά τό πλοῖο.

Τήν Κύπρο παραπλέοντας, εἶδαν ὅλοι τό Σταυρό

νά φεύγει καί νά στέκεται, σέ ἕνα ἐκεῖ βουνό.

Τότε πῆγε ἡ Ἁγία, κι ἔφτιαξε ἄλλο Σταυρό

κι ἕνα κομμάτι τοὔβαλε, τοῦ Σταυροῦ πραγματικό.

Ὁ σταυρός τότε Ἐκεῖνος, ἔμειν’ αἰωρούμενος,

τόν εἶδε καί ἱστορικός, ποὖν συμμαρτυρούμενος.

Ἅγια Μονή ἐχτίστηκε, σέ ἐκεῖνο τό βουνό

καί Σταυροβούνι λέγεται, ἀπ’ τόν Τίμιο Σταυρό.

Δεκαέξι χρόνια εἶχε, στήν Κύπρο γιά νά βρέξει

κι ὅλος ὁ κόσμος ἀπό ’κεῖ, εἶχε μεταναστέψει.

Ἀπό τά φίδια γέμισαν, λάκοι βουνά καί στρᾶτες

κι ἕνα καράβι φέρανε, γεμᾶτο ἀπό γάτες.

Ἔκανε καί ἐπάνδρωση, ’φέραν Μικρασιᾶτες,

ἐνῶ τά φίδια ἔφαγαν, οἱ πεινασμένες γᾶτες.

Σάν ἡ Ἁγία γύρισε, μέ τό Σταυρό στή Ρώμη

μέ εὐλαβεῖς προσκυνητές, ἐγέμισαν οἱ δρόμοι.

Ὁ Κωνσταντῖνος μέ τιμή, πού ὅμοια δέν ὑπάρχει,

τόν Τίμιο παρέδωσε, στόν τότε ἱεράρχη.

Τοῦ Σταυροῦ ἕνα κομμάτι, στή Ρώμη ἐκρατήθη,

ἐνῶ στήν Ξηροποτάμου, τ’ ἄλλο μετακομίσθη.

Ἡ Ἅγια ἐπαρέμεινε, ἁπλή κι ἄς ἦταν πρώτη

ἡ δόξα δέν τήν πλάνεψε, τά χρήματα κι ἡ νιότη.

Πρωταρχικό εἶχε σκοπό, νά σώσει τήν ψυχή της,

Χριστόν νά τόν ὑπηρετεῖ, νά λάμψει τό παιδί της.

Μές σέ πικρίες ἔζησε, κι’ ἄφησε τά παρόντα

κι ὡς Ἅγια ἐκοιμήθηκε, περνώντας τά ὀγδόντα.

Ἀπό τή Νικομήδεια, τά Ἅγια λείψανά της

Πόλιν ἐνταφιάστηκαν, μέ τόν Υἱόν κοντά της.

Ἡ ἀλλαγή κόσμου τότε, ἱστορίας ἐν γένει,

ἔργα ποὔκανεν ὁ Μέγας, χρωστοῦνται στήν Ἑλένη.

Τῆς Ἀρετῆς ἀνέβηκε, τήν ἅγια τήν κλίμακα,

πίστη καί θάρρος δίνοντας, στῆς ζωῆς τά θύματα.

Ἔζησε μόνον γιά Ἰησοῦν, καί γιά Χριστιανοσύνη,

γι’ αὐτό πολύ τήν ἐκτιμοῦν, σ’ ὅλη τή Ρωμιοσύνη.

Οἱ μεγαλοπρεπεῖς ναοί, μιλοῦν γιά τήν καρδιά της

καί ὁ Σταυρός ὁ Τίμιος, γιά Ἁγιότητά της.

Ἐκκλησία δοξασμένη, στούς Ἁγίους προστρέχει

Κωνσταντῖνον καί Ἑλένη, Ἰσαποστόλους ἔχει.

Κεῖ στήν Πόλη τά ὀστά τους, σ’ Ἐκκλησία ἐπώνυμη

κατοικία κεῖ κοντά τους, ἐπροσφέρθει μόνιμη.

Τιμή σέ ’κεῖνες τίς ψυχές, πού τό Σταυρό ὑψώσαν,

πίστη ποὔ ’χτίσαν κι Ἐκκλησιές, καί ἀλυτρώτους ’σῶσαν.

 IΩΑΝΝΗΣ Δ. ΚΟΝΟΜΟΔΗΣ

 (Ποιητής Χριστιανικών Βίων και Ύμνων)